Fyrsta skref nýnema inn í ókunnugan heim framhaldsskólans markar byrjun spennandi og krefjandi tíma. Um er að ræða nokkur af erfiðustu en jafnframt eftirminnilegustu árum ævinnar. Lesa meira

Sumar og sól, og það er gaman að vera úti og leika. Margar fjölskyldur fara á suðlægar slóðir í sumarfrí til að njóta sólarinnar. Sólin færir okkur kærkomna birtu og hlýju eftir langan vetur en einnig útfjólubláa geislun sem getur skaðað okkur ef við pössum okkur ekki. Við þurfum ljósið og hitann en ekki geislunina, ekki einu sinni til að húðin geti framleitt D-vítamín. Þeir sólargeislar sem ná inn í skuggann og D-vítamínið úr fæðunni fullnægja vítamínþörfinni. Lesa meira

Sumarið er loks gengið í garð eftir langan vetur, skólarnir eru búnir í bili og skemmtilegir tímar bíða ungs fólks. Þessu skeiði á milli skólaára fylgja gjarnan spennandi breytingar og áskoranir. Til dæmis má nefna sumarvinnu, nýja vini, ferðalög og vangaveltur um framtíðina, en því miður geta einnig rótleysi og tilhneiging til áhættuhegðunar stundum fylgt þessum tíma. Lesa meira

Lóan, fyrsti vorboðinn, er komin fyrir nokkru síðan. Einnig má segja að þegar trampólínin fara að sjást í görðum landsins þá veit maður að sumarið nálgast. Börn hoppandi frá morgni til kvölds, hvað er betra? Frábær líkamsþjálfun sem meðal annars þjálfar jafnvægi og samhæfingu hreyfinga auk þess að styrkja vöðva og bæta geð. En því miður eru slys tengd trampólínum alltof algeng og mörg þeirra verða vegna rangrar notkunar trampólínsins. Lesa meira

Þegar rýnt er í rannsóknir á vellíðan kemur ýmislegt áhugavert í ljós. Fyrir það fyrsta þá vega efnisleg gæði ekki þungt í tengslum við hamingju. Peningar hafa ekki áhrif nema upp að því marki að eiga vel í sig og á. Eftir það hafa tekjur lítil áhrif á hamingju manna. Rannsóknir sýna að hamingjusamir einstaklingar eiga það sameiginlegt að eiga sér tilgang í lífinu og vera í nánum félagslegum samskiptum, sérstaklega við maka og fjölskyldu. Lesa meira

Margir unglingar sem byrja að fikta við reykingar trúa því staðfastlega að þeir geti hætt þegar þeir vilja. Staðreyndin er hins vegar sú að reykingar eru svo ávanabindandi að flestir eiga erfitt með að hætta að reykja. Lesa meira

Í myndinni Sódóma Reykjavík er klassískt atriði þegar aðalpersónan býður óvart í partý heim til sín í Dúfnahóla 10. Ástandið í Dúfnahólum í partýinu og eftir það er svakalegt og ólíklegt að nokkur vilji sjá heimilið sitt undir slíkri innrás. Samt sem áður virðast partý í heimahúsum unglinga þar sem enginn ábyrgur fullorðinn er til staðar vera glettilega algeng. Lesa meira

Það að vera foreldri er líklega eitt það vandasamasta sem tekist er á við í lífinu en jafnframt það hlutverk sem flestir taka að sér með glöðu geði og eftirvæntingu. Áður fyrr var nokkurn veginn gengið að því sem vísu að barneignir og uppeldi væru mannskepnunni eðlislægt og ekki þyrfti sérstaka ráðgjöf til þess arna. Líklega er það rétt að vissu marki að hyggjuvitið skili árangri en gott er að vita til þess að einhvers konar stuðningur og fræðsla stendur til boða til að gera gott uppeldi betra. Fjölskylda, vinir og vandamenn eru þeir sem nærtækastir eru og gott er að leita til, en einnig er starfsfólk heilsugæslunnar og annað fagfólk boðið og búið til að bjóða fram sína þekkingu þegar á þarf að halda. Lesa meira

Undanfarið ár hefur mikið verið rætt um skaðsemi óbeinna reykinga fyrir fólk sem þarf að vinna í tóbaksreyk. Minna hefur hins vegar rætt um áhrif óbeinna reykinga á börn. Það er nokkuð ljóst að þrátt fyrir að óbeinar reykingar geta verið öllum skaðlegar þá eru þær sérstaklega skaðlegar börnum. Lesa meira

Nú eru börnin okkar að hefja skólagöngu á ný eftir sumarfrí, hress og kát og tilbúin að takast á við verkefni komandi veturs. Meginmarkmið skólanna er að mennta börn á þann hátt að þau geti nýtt styrkleika sína til að vera skapandi í þjóðfélaginu. Rannsóknir hafa sýnt okkur að líðan og heilsa barna hefur áhrif á getu þeirra til að læra og þroskast og að sama skapi hefur skólasamfélagið áhrif á velferð barnanna. Það skiptir því miklu máli að skapa skólaumhverfi sem er heilsueflandi. Lesa meira

Um þessar mundir eru ríflega 40.000 börn og unglingar að setjast á skólabekk. Þar af eru líklega um 4000 nýliðar að feta sín fyrstu skref í umferðinni. Flestir sem nú eru fullorðnir ólust upp við það að vera sjálfum sér nógir hvað varðar ferðir um næsta nágrenni og fóru um gangandi, hjólandi eða með strætó. Lesa meira

Tískan er harður húsbóndi og spyr sjaldnast um áhrif á heilsuna. Í vaxandi mæli lætur ungt fólk gata líkamann hér og þar og fyllir í götin með pinnum, hringjum eða öðru ,,skarti”. Um fagurfræðina skal ekki fjölyrt hér heldur vakinn athygli á því að gati í tungu, vör og kinn fylgir meiri áhætta en gati í eyra þar sem sýkingarhætta er mikil í munnholi. Lesa meira

Nú þegar sumarið er gengið í garð eru flestir komnir með áætlun um hvernig sé best að njóta þess. Framundan eru frí frá vinnu og hversdagsleika og við taka ferðalög, ættarmót, heimsóknir, grill, tilhlökkun að hitta ættingja og vini. Vitað er samt að hjá sumum fjölskyldum veldur sumarið upplausn og streitu. Áhyggjur yfir því að fjárhagur leyfi ekki frí eða veikindi setja strik í reikninginn. Í öðrum fjölskyldum er ekki samstaða milli foreldra eða einstæðir foreldrar koma sér illa saman um hvernig eigi að skipta sumrinu.

Lesa meira

Góð geðheilsa og líðan eru undirstaða allra lífsgæða, og gerir fólki fært að finna tilgang með lífinu og vera virkir og skapandi þjóðfélagsþegnar (WHO, 2005). Það er því ekki erfitt, að taka undir þegar því er haldið fram, að andleg og líkamleg heilsa barna og unglinga leggi grunninn að velferð þeirra í lífinu. Lesa meira

Vorboðinn ljúfi; lok samræmdu prófa er kominn. Um þessar mundir eru 10. bekkingar um allt land að standa upp frá stífum próflestri og vonandi vel unnum próförkum. Fyrir nokkrum árum fór allt á hvolf þann dag sem prófunum lauk. Öryggisvörðum var fjölgað í Kringlunni og foreldrar krosslögðu fingur í von um að sitt barn kæmist heilt í rúmið að kvöldi dags. En sem betur fer er þetta liðin tíð. Lesa meira

Að borða páskaegg, fyllt með sælgæti er tilhlökkunarefni um hverja páska. Ekki spillir málshátturinn sem segir alltaf eitthvað óvænt og spennandi. Þannig viljum við hafa það, páskaegg helst sömu tegundar og að minnsta kosti jafn stórt og í fyrra.

Lesa meira

Góður svefn er nauðsynlegur til að geta tekist á við viðfangsefni dagsins. Lesa meira

Góður svefn er nauðsynlegur til að geta tekist á við viðfangsefni dagsins. Lesa meira

Forvarnir er hugtak sem flestir kannast við og hafa heyrt notað við margvísleg tilefni. Algengast er þó að forvarnir séu nefndar í sambandi við vímuefni og þá til að koma í veg fyrir neyslu þeirra. Almennt markmið vímuefnaforvarna er að fyrirbyggja hegðun sem valdið getur einstaklingum skaða eða tjóni. Lesa meira

Nær allir foreldrar bera einhvern kvíða í brjósti yfir því að eitthvað komi fyrir barnið þeirra og oft er kvíðinn mestur fyrstu vikurnar og mánuðina. Sumir vakna á næturnar til að gæta að barninu og róa sjálfan sig. Eitt af því sem veldur áhyggjum er skyndidauði ungbarna, öðru nafni vöggudauði. Lesa meira

I mínu ungdæmi var þetta nú bara kallað óþekkt er setning sem foreldrar barna með geðröskunina ADHD, öðru nafni athyglisbrest með ofvirkni (AMO), fá oft að heyra. Að sumu leyti er það ekki svo undarlegt, þar sem einkennum þessarar algengu geðröskunar barna svipar að sumu leyti til venjulegrar óþekktar. Rannsóknir benda hins vegar til að AMO sé taugalífeðlisfræðilegur sjúkdómur, sem eigi sér rætur í heila. Lesa meira

Við lifum í upplýsingasamfélagi þar sem ólíkir miðlar eru farnir að gegna stærra uppeldishlutverki í lífi barna og unglinga en áður fyrr. Kynfræðsla er ekki lengur einungis bundin við þá fræðslu sem foreldrar/forráðamenn og skóli standa fyrir, heldur hefur hún í auknum mæli færst yfir til fjölmiðla. Þeir hafa á undanförnum árum aukið markaðssetningu á kynlífi, til dæmis á netinu, í tónlistarmyndböndum, sjónvarpsþáttum og kvikmyndum. Þessari markaðssetningu er oft á tíðum ætlað að höfða til barna og unglinga. Lesa meira

Glerungseyðing er vaxandi vandamál hjá íslenskum unglingum – en hvað er glerungseyðing tanna? Glerungseyðing er það kallað þegar sýra leysir upp tannvef. Bein tannkrónunnar er hulið hörðu lagi sem nefnt er glerungur. Glerungurinn er harðasti vefur líkamans og er 95% steinefni en að öðru leyti vatn og lífræn efni..

Lesa meira

Nú styttist óðum í áramótin. Flugeldasölustaðir hafa verið opnaðir. Krakkar farnir að huga að flugeldum, sérstaklega strákarnir og skiptir þá litlu á hvaða aldri þeir eru, börn eða fullorðnir, en þessi tími er ekki hættulaus. Lesa meira

Við eldra fólkið erum sífellt að segja að heimurinn sé að fara til fjandans og að frelsið og kröfurnar sem unga fólkið lifi við geri það stressað og óábyrgt. Lesa meira

Aðventan, aðdragandi jólanna, má segja að sé ein löng skemmti- og gleðistund hjá flestum börnum, hvort sem er með fjölskyldunni eða í skólanum.

Lesa meira

Unglingsárin eru tímabil mikilla breytinga hvað varðar líkamlegan, sálrænan og félagslegan þroska. Lesa meira

Í nýliðinni vímuvarnaviku var þemað upphafsaldur áfengisdrykkju þar sem m.a. var lögð áhersla á mikilvægi þess að ungt fólk hefji ekki neyslu áfengis fyrr en eftir tvítugt. Lesa meira

Holl næring er öllum nauðsynleg ekki síst börnum sem eru að vaxa og þroskast. En hvað á að gefa börnunum að borða þannig að þeim líði vel og gangi sem best í leik og starfi? Lesa meira

Líkamleg áreynsla er börnum nauðsynleg svo þau vaxi eðlilega og öðlist nægan hreyfiþroska, styrk og fimi. Þá er vitað að regluleg hreyfing dregur úr líkum á geðrænum vandamálum og bætir sjálfstraust, sjálfsímynd og námsárangur. Lesa meira

Góð heilsa felst í andlegri, félagslegri og líkamlegri vellíðan. Ef einn af þessum þáttum verður fyrir hnjaski hefur það áhrif á hina tvo og ójafnvægi kemst á líðan einstaklingsins sem verður viðkvæmari fyrir mótbyr. Það er margt sem gerir að einstaklingar eiga erfitt uppdráttar þrátt fyrir “góðæri” í landinu og vaxandi velmegun. Eitt er vinnuálag, mjög margir þurfa að vinna langan vinnudag til að ná endum saman. Lesa meira

Þann 1. september sl. breyttust reglur um útivistartíma barna og ungmenna. Vetrartíminn tók þá við sumartímanum og sá tími sem börn mega vera úti á kvöldin styttist. Frá 1. september til 1. maí mega börn 12 ára og yngri vera úti til kl. 20 en 13-16 ára mega vera úti til kl. 22. Miðað er við fæðingarár. Fyrir utan þessa tíma verða börn að vera í fylgd með fullorðnum. Lesa meira

Strax í byrjun skólagöngu er mikilvægt er að huga að öryggi barnsins á leið í skólann. Athuga þarf á hvað hátt barnið ferðast í skólann. Búi barnið í næsta nágrenni skólans og þarf ekki að fara yfir hættulegar umferðagötur þá ætti barnið að ganga í skólann. Sé barninu ekið þarf að ýmsu huga, s.s. öryggi barnsins í bílnum og fleiru. Lesa meira

Flestir þekkja þá tilhlökkun sem er í því fólgin að komast með fjölskyldunni í frí eftir langan og strangan vetur. Börn hafa oft miklar væntingar til foreldra sinna á þessum tíma. Það á að vera svo gaman. Við öll saman. Hugsunin um allt sem á loksins að gera með fjölskyldunni á 3-4 vikum sem ef til vill hefði mátt dreifa á árið verður til þess að óþægileg spenna getur myndast milli foreldranna. En stundum vakna líka upp áleitnar spurningar. Getum við farið saman í frí? Hvað með börnin. Getum við sent þau á námskeið hluta úr sumrinu eða verðum við að dekka sumarið með því að skipta upp fríinu okkar? Hvert á að fara? Hvað getum við gert? Hvað leyfir fjárhagurinn? Lesa meira

Þekking á áhættuþáttum og einkennum vímuefnaneyslu getur komið sér vel, í tilfellum þar sem um neyslu vímuefna er að ræða eða hætta er á slíku. Einnig til að koma í veg fyrir misskilning, óþarft vantraust og grunsemdir vegna atvika eða hegðunar sem ekkert hefur með neyslu vímuefna að gera. Lesa meira

Allir foreldrar vilja gefa börnum sínum bestu mögulegu næringu. Brjóstamjólk er besti kosturinn og er það stefnan hér á landi sem á alþjóðavísu að ungbörn fái helst ekki aðra næringu en brjóstamjólk fyrstu sex mánuðina. Lesa meira

Á vorin hópast börnin okkar út á hjólabretti, línuskauta, hlaupahjól og reiðhjól.Nú er því rétti tíminn til að fræða börnin um það hversu mikilvægt er að nota réttan öryggisbúnað - allaf! Lesa meira

Vorin og sumrin er oft sá tími sem ungt fólk prófar að drekka áfengi í fyrsta sinn. Prófin eru búin og halda á upp á það með ýmsum hætti, s.s. veislum eða útilegum. Unglingar sem eru að þreifa sig áfram í heimi fullorðinna telja sig oft geta - og jafnvel eiga - að gera áfengi hluta af sínum lífsstíl. Flestum er þó ljóst hvaða afleiðingar áfengisdrykkja getur haft á heilbrigði og félagslegt umhverfi þess sem drekkur. Á þetta ekki síst við um áfengisdrykkju ungmenna sem enn eru að taka út þroska. Lesa meira

Undanfarið hefur mikið verið talað um mikilvægi þess að allir vinni í reyklausu umhverfi. Það er mjög mikilvægt að tryggja öllum reyklaust vinnuumhverfi en það er einnig mjög mikilvægt að virtur sé réttur allra barna til reyklauss umhverfis. Lesa meira

Flestir foreldrar þurfa að taka börnin með sér þegar keypt er inn til heimilisins og þá kemur sér vel að geta sett barnið í sæti á innkaupakerrunni. En þá þarf að hafa hugfast að aldrei má skilja barnið eitt eftir. Fyrir lítið barn að detta úr innkaupakerru niður á steingólf samsvarar því að fullorðinn detti ofan að bílskúr niður á steypta stétt. Sem skýrir hversu alvarlegir áverkanir geta orðið við fall úr innkaupkerru. Lesa meira

Næturvæta eða “enuresis nocturna” er skilgreind sem ósjálfráð þvaglát að nóttunni eftir að 5 ára aldri er náð, einu sinni í mánuði eða oftar í 3 mánuði samfellt. Lesa meira

Uppeldi barna er málefni sem stöðugt er til umræðu, hjá foreldrum, innan skólanna og meðal fræðimanna. Lengi hefur verið leitað svara við því hvernig heppilegast sé að haga uppeldi barna og hvaða aðferðir dugi best. Gjarnan er kvartað yfir því að börn séu ekki nógu vel upp alin, séu óöguð, erfið og óþekk. Jafnframt heyrist það lífseiga viðkvæði að heimur versnandi fari hvað þetta varðar.

Lesa meira

Á Íslandi slasast mjög mörg börn á aldrinum 0-4 ára í heimahúsum eða í frítíma fjölskyldunnar. Árið 2003 komu til að mynda 1392 börn á þessum aldri á slysadeildina vegna heima- eða frítímaslysa. Þar af höfðu tæplega 700 börn hlotið áverka eftir að hafa dottið. Það er því ljóst að foreldrar og aðrir fullorðnir þurfa að vera betur vakandi fyrir öryggi litlu barnanna.

Lesa meira

Sýkingar eru einn algengasti heilsufarsvandi barna og flestir foreldrar kannast við að vera með barn sem er með kvef- eða magapest. Flestar sýkingar eru af völdum tveggja aðalflokka sýkla – baktería eða veira. Veirur valda langflestum hóstapestum, hálsbólgu og öllum kvefpestum. Bakteríusýkingar er hægt að lækna með sýkalyfjum en veirusýkingar í öndunarvegi ekki. Þær batna hins vegar oftast af sjálfu sér þegar sjúkdómurinn hefur runnið sitt skeið. Algengasta ástæða sýklalyfjaávísana hjá börnum eru miðeyrnabólgur en þær eru algengar.

Lesa meira

Nú þegar tími aðventu og jóla fer í hönd er mikið um samveru- og gleðistundir. Gleðistundum sem þessum fylgja oft kræsingar og góðgæti. Það er gott og blessað og hluti af okkar menningu. Samt má velta því fyrir sér hvort ekki megi gæta meira hófs í neyslu sætinda og gosdrykkja á þessum árstíma sem öðrum.

Lesa meira

Hreyfingarleysi og mataræði íslenskra barna hefur verið talsvert rætt að undanförnu, þar sem börnin hafa verið að þyngjast óeðlilega mikið. Matarvenjur heimilisins skipta þar miklu máli en einnig að börnunum standi til boða hollur og góður matur í skólanum og að þau fái næga hreyfingu. En hvað getum við helst gert til að stuðla að bættri heilsu barna okkar?

Lesa meira

Unglingsár eru spennandi ár. Réttindi og skyldur aukast, tilraunir með mörk og viðmið, þróun sjálfsímyndar og allt þetta skemmtilega sem þó er svo erfitt eru hluti af því þroskast frá barni til fulltíða manns.

Lesa meira

Allir geta smitast af höfuðlús en smit er algengast hjá 3–11 ára börnum. Höfuðlúsin er ekki talin bera með sér neina sjúkdóma og hún ber ekki vitni um sóðaskap.

Lesa meira

Þessa dagana eru mörg lítil börn að stíga sín fyrstu skref í skólastarfinu og jafnframt í umferðinni á leiðinni skólann sinn. Bent hefur verið á mikilvægi þess að börn á Íslandi hreyfi sig almennt meira og liður þar í er að þau gangi til og frá skóla. Að auki hefur margoft verið bent á hættuna sem stafar af þeirri miklu umferð sem foreldrar, sem eru að aka börnum sínum, orsaka við skólana. Hlutverk foreldra í að skapa börnum sínum heilbrigt og öruggt umhverfi á leið til og frá skóla er því mjög mikið og mikilvægt.

Lesa meira