Hagur og hamingja barnanna okkar

Hagsæld leiðir ekki sjálfkrafa til farsældar

Í erindi á málþingi nýverið benti Vilhjálmur Árnason[1] prófessor á að hagsæld leiði ekki sjálfkrafa til farsældar þótt hún skapi hagstæð skilyrði. Vilhjálmur vitnaði í orð Sókratesar um að dyggðin vex ekki upp af fjármunum, heldur fjármunir af dyggð[2]. Hann vitnaði einnig í orð Björns Björnssonar[3] prófessors um að velferð þjóðarinnar væri aldrei meiri en sú velferð sem börnum og fjölskyldum er búin á hverjum tíma. Vilhjálmur bætti svo við að það væri til lítils að stuðla að hagsæld og vernda umhverfið nema einstaklingarnir sem við það búa séu færir um að njóta lífsins.

Á vettvangi stjórnmála virðist hagsældin vera gefið markmið og leiðirnar að henni nokkuð ljósar; skapa atvinnutækifæri og fjölga neyslukostum. Ef til vill eru þessi markmið sett fram meðal annars til að auka farsæld en bæði innlendar og erlendar rannsóknir sýna að það er ekki beint samband milli hagvaxtar og hamingju. Til að efla farsæld er því mikilvægt að setja það sem markmið og finna árangursríkar leiðir til þess.

Til að eiga möguleika á farsælu lífi, að farnast vel og njóta lífsins er mikilvægt að finna tilgang með lífinu og geta notið þess í sátt og samlyndi við sig og aðra. Grunnurinn að þessu er lagður í uppeldi, bæði heima fyrir og í skólum. Við getum óskað eftir skýrari stefnu stjórnvalda í því að efla möguleika barna okkar á farsælli framtíð en við verðum einnig að líta í eigin barm og huga að því hvaða veganesti við gefum börnunum okkar út í lífið.

Börn vilja meiri tíma með foreldrum sínum

Í nýlegri rannsókn sem náði til 1100 barna um 12 ára aldur í Danmörku, kom fram að þegar foreldrar eru önnum kafnir hefur það áhrif á lífsgæði barna þeirra. Þar kemur einnig fram að börnin vilja verja tíma með foreldrum sínum. Meðal þess sem börnin töldu mikilvægt til að lifa góðu lífi var:

• Góðir vinir
• Glaðir og góðir foreldrar,
• Að fá að hafa áhrif á skipulagið í daglegu lífi og
• Að finna það að einhverjum þyki vænt um mann.

Ætla má að viðhorf íslenskra jafnaldra þeirra sé í sömu átt. Nýlega sagði kennari 12 ára barna hér í Reykjavík frá samstarfsverkefni kennara og foreldra þar sem nemendur mega velja sér verðlaun fyrir góða frammistöðu. Efst á óskalista barnanna eru ekki hlutir heldur samvera með fjölskyldunni, eins og ferð með fjölskyldunni í sund .

Við sem höfum tekið þá ákvörðun að eignast börn í þennan heim verðum að axla þá ábyrgð sem þeim forréttindum fylgja. Það er samfélaginu einnig til heilla að styðja við uppeldi barna meðal annars með því að gefa vinnandi foreldrum tækifræi á því að verja góðum tíma með börnum sínum. Hlúum vel að börnunum okkar svo þau vaxi upp og verði fær um að njóta lífsins. Dekrum við börnin okkar, gefum þeim af tíma okkar, því hann er þeim dýrmætari en það sem fæst keypt fyrir yfirvinnukaupið.          

Dóra Guðrún Guðmundsdóttir, verkefnisstjóri hjá Lýðheilsustöð

Birtist í Ísafold í maí, 2007